Hechting en de behoefte aan aansluiting

Een begrip dat verband houdt met de psychische basisbehoefte naar verbinding is hechting. Maar wat wordt daar precies mee bedoeld? Om in algemene zin te beginnen: je hecht aan iets. Dat waar je je aan hecht, is waardevol en belangrijk, iets wat je een gemis zou opleveren als het zou ontbreken. Je aan iets hechten betekent dus dat het zowel belangrijk is voor je als dat het jou positieve gevoelens oplevert. Wanneer er over een verlies of verlieservaring wordt gesproken, dan wordt specifiek bedoeld dat iets waaraan je gehecht bent, verloren is gegaan. Hechting is dus de band die gecreëerd wordt tussen jou en iets wat voor jou waardevol en belangrijk is.

Met hechting wordt dus bedoeld: de behoefte van de mens zich met iets waardevols te verbinden. En je eerste neiging is je te hechten aan andere mensen, mensen die voor jou belangrijk en waardevol zijn. Dat deed je in de kindertijd, maar ook als volwassene en dan vooral in relaties. Dit is ook het uitgangspunt van Sue Johnson in de door haar ontwikkelde emotionally-focused therapy: partners zijn bij elkaar gekomen omdat zij aan elkaar hechten, en wanneer er problemen zijn in die relatie dan zouden zij juist weer de banden met elkaar moeten aantrekken. In haar visie is hechting de lijm van de relatie. Vanuit de evolutionaire visie wordt zelfs gezegd dat hechting adaptief is, dat wil zeggen: de overlevingskansen van de soort vergroot. Romantische liefde, hechten aan elkaar en samen zorgen voor kinderen zouden essentiële factoren zijn voor het ontstaan en voortbestaan van de mensheid (Fletcher et al., 2015). De hechting tussen twee volwassenen die met elkaar een relatie hebben, wordt relationele hechting genoemd en ook daarin kunnen verschillende stijlen worden onderscheiden.

Er zijn bijvoorbeeld relationele hechtingsstijlen die gebaseerd zijn op de kruising van twee assen: op de ene as het vertrouwen in jezelf (van laag naar hoog) en op de andere je vertrouwen in de ander (ook van laag naar hoog). Dit leidt dan tot de vier hechtingsstijlen:

 Lage eigenwaardeHoge eigenwaarde
Hoog vertrouwen in anderenInbeslagnemendzeker
Laag vertrouwen in anderenangstigafwijzend
Relationele hechtingsstijlen (Griffin & Bartholomew, 1994)

In een meer recente studie (Butzer & Campbell, 2008) wordt uitgegaan van twee schalen met betrekking tot relationele hechtingskwaliteit, namelijk de mate van angst (hoe zij denken dat hun partner over hen denkt) en de mate van vermijding (hoe zij omgaan met de nabijheid van de partner). Op individueel niveau blijkt dat bij zowel hogere angst- als hogere vermijdingsscores de tevredenheid met de seksuele relatie minder wordt.

Ook kijken Butzer en Campbell naar het effect dat de hechtingsstijl van de partner heeft op de seksuele relatie, waarbij zij vonden dat alleen bij vermijdende partners deze als minder wordt ervaren. De verklaring die zij hiervoor geven, is dat een angstige partner waarschijnlijk bang is dat de ander hem of haar gaat verlaten en daarom eerder geneigd is de partner het naar de zin te maken op seksueel gebied. Een ander resultaat is dat wanneer een angstig gehecht individu een hoge tevredenheid ervaart ten opzichte van de seksuele relatie, hij of zij ook tevredener is over de partnerrelatie. De onderzoekers denken dat angstige individuen geneigd zijn de mate van seksuele satisfactie te verwarren met relatiekwaliteit (als de seks goed is, dan zit het goed met de relatie).

Dat hechting in volwassen relaties een rol speelt bij seksualiteit en intimiteit lijkt ook logisch. Goede hechting voorziet in de psychische basisbehoefte aan aansluiting. Je voelt je fijn wanneer je gehecht bent aan een ander: de ander levert jou positieve gevoelens op, is belangrijk voor je en het zou tot een gevoel van gemis leiden als je zijn of haar aanwezigheid zou verliezen. Kortom, intimiteit komt vooral voort uit succesvolle relationele hechting, oftewel aansluiting vinden met een belangrijke ander. Vooral bij angstige hechting komt de koppeling met veiligheid weer naar boven: aan deze basisbehoefte wordt dan niet voldoende voldaan. Seksualiteit en de uitdrukking daarvan lijken dus meer verband te houden met het hebben van een veilige omgeving: het gevoel van veiligheid lijkt daarom een noodzakelijk vereiste om tot intimiteit te komen.

Uit: Hulpverlening bij intimiteits- en seksualiteitsproblemen