Nooit feedback via de sandwichtechniek!

Wanneer je een sandwich bestelt, gaat het dan om de twee sneden brood of om de vulling? De sandwichtechniek voor feedback is een manier om iets onsmakelijks te verpakken: begin met iets positiefs, breng dan je kritiek uit en sluit dat weer af met iets positiefs. Het negatieve gedoe is verpakt tussen het goede. Klinkt goed, waarom zeg ik dan: gebruik nooit de sandwichtechniek voor feedback?

De sandwich gaat over jou

De reden is eenvoudig: de sandwich is gebaseerd op wat jou een goed gevoel oplevert over jezelf, niet op het effect van de feedback op de ontvanger. Wanneer jij de sandwich gebruikt, denk je iets in de trant van “ik gaf hem of haar een goed gevoel, iets wat wellicht niet zo lekker voelt en daarna weer een goed gevoel over zichzelf, dus bij elkaar opgeteld houdt degene een positief gevoel eraan over. Die ander vindt mij daarom niet onaardig.”

Hoe de ontvanger de sandwich ervaart

Wat is dan het effect op de ontvanger? Is het waar dat hij of zij er een goed gevoel aan over houdt? Stel dat ik je leidinggevende ben en ik wil aangeven dat je onvoldoende terugrapporteert. Je doet van alles en nog wat maar vertelt me niet waar je mee bezig bent en wat je allemaal hebt voltooid. Dit geeft mij het gevoel alsof je heel druk bezig bent zonder tastbare resultaten. Ik begin met een compliment: “Ik hoor goede dingen over je op de werkvloer. Collega’s vertellen dat je een goede adviseur bent.” Je denkt dan: “Super. Dit bevestigt hoe ik mezelf zie.” “Het probleem is”, vervolg ik, “het lijkt alsof je niks afmaakt. Je lijkt heel druk te zijn maar ik zie geen resultaat. Ik weet dat je hard werkt.”

Wacht even, het was helemaal geen compliment

Nu breng ik je in verwarring. Eerst dacht je dat een goede adviseur zijn iets positiefs is, nu heb ik dat deel gemaakt van mijn kritiek op jou. Mijn boodschap komt neer op: “Hou eens op met al dat geadviseer en geef me tastbare resultaten.” Zelfs al ging mijn openingscompliment over iets wat totaal niet gerelateerd is met de feedback, in het beste geval krijg je het gevoel dat het compliment niet gemeend was en alleen een excuus is jou een klap uit te delen.

Hetzelfde gebeurt met welk compliment ik de sandwich ook mee afsluit – als je hem überhaupt al hoort. Is hij gerelateerd, dan is de waarde van dat compliment gedaald doordat het onderdeel van het negatieve commentaar is geworden. Als het compliment niet gerelateerd is, ga je denken “wat heeft dat er nou mee te maken?”

Slotsom: de ontvanger voelt zich achteraf ook slecht over wat wel goed is gedaan

Netto resultaat is dus dat ik je bij elkaar opgeteld helemaal geen goed gevoel heb gegeven, integendeel. Ik heb je zelfs een slecht gevoel gegeven over de dingen die je wel goed doet, ongeacht of het slechte gevoel boosheid is omdat je je getruct voelt of schaamte omdat je niet aan mijn verwachtingen voldoet.

Een betere manier

Wat had ik liever moeten doen? Als ik je een compliment over iets wil geven, prima. Geen mitsen of maren na het compliment, alleen sec: “Dit is waarom ik jou waardeer”.  Dit zal het gewenste effect hebben, het geeft je een goed gevoel over jezelf en ik geef daarmee aan om vooral zo door te gaan. Op een volstrekt ander moment kaart ik aan wat ik als issue zie: “Kunnen we iets bespreken? Ik krijg het gevoel dat je het heel druk hebt en daarnaast krijg ik het gevoel dat je zaken niet afrondt. Vertel mij alsjeblieft wat de status is van je lopende projecten.”

Welk gevoel zou dat je als teamlid opleveren ? Ik vermoed veel beter dan de sandwich.