Rollenspellen zijn er om van te leren

Rollenspellen zijn er om van te leren. Als je een perfect gespeelde rollenspel neerzet, dan heb je alleen bewezen waartoe je in staat bent. En niks ervan geleerd! Om rollenspellen echt effectief te maken, moet je juist experimenteren. Kijk bijvoorbeeld hoever je kan gaan voordat iets echt misloopt. Dat kan namelijk in een rollenspel (en niet tijdens een echt gesprek).

Ontwikkel alternatieven in plaats van te kijken naar wat er goed of fout gaat

Nog een krachtig instrument is om jezelf op video op te nemen. Zowel bij rollenspellen als bij echte, livegesprekken, maar wel op zo’n manier dat de cliënt goed ingelicht is. Bij het afspelen van de video-opname is de manier van terugkijken cruciaal. De meeste mensen vinden het namelijk gemakkelijker een nieuwe vaardigheid aan te leren dan om oud gedrag af te leren. Ditzelfde principe kun je op jezelf toepassen: in plaats van aandacht te hebben voor wat er niet goed gaat, is het gemakkelijker om je te concentreren op het uitbreiden van je gedragsarsenaal. Wanneer er meer mogelijkheden zijn waarnaar je kunt grijpen, wordt de kans steeds groter dat je effectieve opties inzet. Het minder effectieve gedrag dooft dan vanzelf uit. Dus in plaats van bij het terugkijken van een videofragment te kijken naar wat er goed of fout ging, bedenk je bij elk fragment – ongeacht de uitkomst – ten minste één manier hoe je er anders mee om kunt gaan. In het begin is het even wennen, ten eerste om jezelf terug te zien op video en ten tweede om je oordeel los te laten. Door jezelf een langere tijd regelmatig kritisch te bekijken, breid je je gedragsarsenaal steeds verder uit en ga je steeds betere keuzes maken bij het aanpakken van een situatie die zich voordoet.

Uit: Psychosociale gespreksvoering: De kunst van observatief luisteren