Seks in de taboesfeer

Iedereen weet dat je het doet en toch doe je alsof het niet bestaat. Of je keurt bepaalde zaken af zoals bij stigmatisering het geval is, vaak door nog de tweede klap eraan toe te voegen: degene draagt zelf schuld voor wat hem of haar is overkomen: ‘blaming the victim’, zoals Tine van Regenmortel (2009) het noemt.

Sommige onderwerpen liggen nu eenmaal gevoeliger dan andere. Taboes zijn onderwerpen die onbespreekbaar zijn, doorgaans doordat mensen zich oncomfortabel of angstig voelen om erover te spreken. Sommige taboes komen uit de eigen cultuur van de hulpverlener of die van de cliënten, andere weer uit hun opvoeding en uit levenservaringen. Dat er een taboe ligt op het bespreken van seksualiteit en intimiteit, heeft een grondslag in de maatschappij. In Nederland misschien wat minder dan bijvoorbeeld in de VS, waar bijvoorbeeld vrouwen die in het openbaar borstvoeding geven vaak zelfs worden uitgescholden. De gemene deler bij taboes is waarschijnlijk angst. Angst om bekeken te worden of te kijken naar een ander, bijvoorbeeld. Het taboe begint doordat mensen naaktheid in alle vormen en maten lijken te vermijden, terwijl het in de marketing vaste prik is dat seks verkoopt (gek genoeg heeft dit een effect op zowel mannen als vrouwen). Toch zal een naakte tepel of penis zelden op een billboard worden afgebeeld – dat lijkt voor de gewone mens weer te confronterend. Met andere woorden, de schroom om met (de eigen) naaktheid om te gaan, zorgt er per definitie voor dat seks in de taboesfeer terechtkomt.

Dat er op respectvolle wijze moet worden omgegaan met gevoelige onderwerpen, moge duidelijk zijn. Meestal zullen de taboes toch bespreekbaar gemaakt moeten worden, omdat zij juist samenhangen met waarvoor de cliënten bij de seksualiteitscounsellor komen. Neem als voorbeeld masturbatie. Het kan voor een 25-jarige, pas afgestudeerde hulpverlener misschien wat raar aanvoelen om bij een stel van rond de vijftig, wellicht dezelfde leeftijd als zijn of haar ouders, masturbatie te bespreken. De kans is groot dat als de hulpverlener het onderwerp niet aansnijdt, de cliënten verder daarover zullen zwijgen. Het hoort daarom expliciet bij jouw taak om de gevoelige onderwerpen zelf aan te snijden.

Uit: Hulpverlening bij intimiteits- en seksualiteitsproblemen