Wat cliënten laten zien, is het beste wat zij te bieden hebben

Beste wat ze te bieden hebben: https://MarkusvanAlphen.nl

Het grondbegrip van observatief luisteren is dat het niet jouw bedoelingen zijn in een gesprek die leidend zijn, maar de responsen die jouw communicatie ontlokt aan je cliënt. Deze responsen zijn uitingsvormen van de onderliggende emoties, zowel bij wat de cliënt vanuit zichzelf vertelt als bij een reactie op jouw communicatie. Ook de overdracht van de cliënt is een uitingsvorm van de onderliggende emoties.

Meer lezen

Luisteren doe je met je hersenen

Luisteren is iets anders dan horen. Horen doe je met je oren, luisteren doe je met je hersenen. Je geeft betekenis aan dat wat je hoort, ziet, (aan)voelt, proeft en ruikt. Luisteren kun je met een gesloten of met een open geest doen. De meeste mensen stellen een vraag met een bepaald doel en formuleren hun vraag vanuit hun eigen referentiekader, luisteren naar het antwoord vanuit hun eigen referentiekader. Zij luisteren naar het antwoord alsof het gebaseerd is op de vraag zoals zij die hebben bedoeld, terwijl de ander antwoordt op basis van hoe zij of hij de vraag begrijpt, vanuit het eigen referentiekader.

Meer lezen

Je cliënten hoeven je niet altijd aardig te vinden

Confronteren

Het tegenovergestelde van assertiviteit is bescheidenheid. Je zult je dus niet te bescheiden moeten opstellen. Stel je hebt een breedsprakige cliënt die een monoloog van tig minuten houdt. Er komt een moment dat je deze cliënt in de rede zal moeten vallen. Als iets je tegenhoudt, wat is dat dan? Vaak ligt een angst om onaardig gevonden te worden (en daardoor afgewezen te worden) hieraan ten grondslag. Help je je cliënten door altijd lief en aardig te doen? Het helpt soms een vervelende boodschap eerst aan te kondigen: ‘Ik ga iets vertellen dat jullie vast niet leuk zullen vinden, maar ik zou mijn werk niet doen als ik het verzwijg.

Uit: Psychosociale gespreksvoering: De kunst van observatief luisteren

Autonomie, competentie en verbinding: de basis van psychisch welbevinden

Psychische basisbehoeften

Voor welbevinden is de vervulling van drie psychische basisbehoeften van belang: ieder mens heeft de behoefte aan autonomie, competentie en verbinding, al verschillen mensen in de mate waarin deze vervuld moeten worden voordat zij zich tevreden voelen over hun leven. Als hulpverlener is het belangrijk oog te hebben voor deze behoeftes bij de cliënt zodat je er beter bij kunt aansluiten.

Uit: Psychosociale gespreksvoering: De kunst van observatief luisteren

Accepteer je eigen gedachtes en oordelen

In het communicatieproces, het zenden, ontvangen en interpreteren van boodschappen, treedt veel ruis op. Die kan zowel letterlijk zijn (omgevingslawaai, fysieke beperkingen), als zich in het hoofd afspelen. De allerbelangrijkste bemoeilijkende factor in communicatie waar je rekening mee moet houden is dat iedereen, zonder uitzondering, een gesprek voert vanuit het eigen referentiekader. Ieder mens heeft eigen kaders, met ideeën, oordelen en vooroordelen. Ook jij. Probeer ze niet uit te schakelen, maar neem ze mee. Laat ze bestaan tijdens je gesprekken, maar leg ze niet aan een ander op.

Uit: Psychosociale gespreksvoering: De kunst van observatief luisteren

Emotie is de sleutel

Naar mijn weten is er geen enkel ander boek over interpersoonlijke communicatie dat zo diep ingaat op emotie en hoe groot het effect van emoties is op de communicatie en (elkaar) begrijpen. Emotie is namelijk een reactie op een actuele waarneming of op een herinnering aan iets die wordt opgeroepen in het heden. En uit de ervaring van die emotie krijgt het leven betekenis: de emotie leidt tot beleving en tot gedrag. In de kunst van het observatief luisteren observeer je welke emotie jouw communicatie bij je cliënt oproept. Het observatief luisteren helpt je om snel en op een bijna natuurlijke manier tot de gewenste diepgang in het gesprek te komen. En om de emoties goed te herkennen en op hun waarde te schatten, moet je de beginselen over emoties goed kennen. Het cliché voorbij.

Uit: Psychosociale gespreksvoering: De kunst van observatief luisteren