Waarom de waaromvraag geen vraag is naar waarom

Verkapte verwijten zijn vragen die geen antwoord nodig hebben. Zij beginnen onder meer met ‘Vind je niet dat …’ en ‘Waarom …’.

Meestal ben je niet echt geïnteresseerd in het antwoord op deze vragen. Bijvoorbeeld: ‘Waarom laat jij je onderbroek altijd liggen in de badkamer?’ Wil je het echt weten of wil je dat je partner hem in de wasmand gooit? Deze formulering komt over als een verkapt verwijt omdat ze er een is. Sommige mensen noemen een verkapt verwijt gekscherend een kommavraag: je zou er gemakkelijk ‘, trut.’ of ‘, eikel.’ achter kunnen plaatsen!

Je mag de waaromvraag wel stellen, maar alleen als je echt en oprecht geïnteresseerd bent in de informatie die dat oplevert. Meestal ben je wel geïnteresseerd in het antwoord als het gaat om een gedachte, gevoel of overtuiging, in de regel echter niet als de reden van bepaald gedrag wordt gevraagd. De waaromvraag is sowieso gevoelig voor toon: het komt snel bij een ander over alsof zij of hij op het matje geroepen wordt, dat zij of hij zich moet verantwoorden. Vaak kun je de waaromvraag herformuleren met ‘waardoor …’ of ‘wat maakt dat …’. Hiermee wordt de vraag verlegd naar de situatie in plaats van de persoon.

Uit: Psychosociale gespreksvoering: De kunst van observatief luisteren